Page content

Hoe ontstaat een verkeerde ademhaling?

Mensen ademen meer dan vroeger.

Dat blijkt o.a. uit medisch onderzoek waarbij gekeken wordt hoeveel lucht iemand per minuut in- en uit ademt. Dat wordt het MinuutVolume genoemd. Vroeger werkte men in de medische literatuur met de norm voor een goede, gezonde ademhaling van ongeveer drie tot vier liter per minuut. Tegenwoordig werkt men met vijf tot zes liter.

Ook het tempo waarmee we ademen ligt duidelijk hoger dan vroeger. Vijftig jaar geleden was dit gemiddeld 12 keer, tegenwoordig ligt het gemiddelde op 15 keer.

Te veel en te diep ademen is chronische hyperventilatie. Het wordt veroorzaakt door een ontregeld ademhalingscentrum.

Een ontregeld ademhalingscentrum

In de hersenstam ligt het ademhalingscentrum (die rode stip in het plaatje).

Herstenstam en de ademhaling

Het ademhalingscentrum reguleert de ademhaling, wat betekent dat het voortdurend de hoeveelheid koolzuurgas (CO2) in het bloed meet, en op basis van die informatie beslist hoe diep en hoe vaak we moeten ademen.

Bijvoorbeeld: wanneer je een trap oploopt, maken je spieren opeens heel veel CO2. Dan gaat de hoeveelheid CO2 in het bloed dus drastisch omhoog. Het ademhalingscentrum merkt dat, en stuurt een signaaltje naar je ademhalingsspieren dat ze harder moet gaan werken. Je begint opeens te hijgen.

Het ademhalingscentrum is dag en nacht wakker (daarom kan je lekker gaan slapen en blijf je toch door ademen).

Een "ontregeld ademhalingscentrum" betekent dat het gewend is geraakt aan een lage concentratie koolzuurgas in het bloed, en dat het probeert dit lage niveau vast te houden door de ademhaling diep te houden.

Het doel van de Buteyko Methode is om het ademhalingscentrum te “hertrainen”, zodat het went aan een hoger koolzuurgasniveau. De ademhaling wordt dan weer rustig.

Oorzaken diepe ademhaling

Een goede vraag is waarom steeds meer mensen verkeerd ademen. Konstantin Buteyko noemt een aantal oorzaken.

1. Het geloof dat diep ademen goed is

Mensen die weinig van ademen begrijpen, vertellen nog wel eens dat diep ademen goed is omdat het lichaam dan veel zuurstof op kan nemen. Dat idee is onzinnig, zoals het Bohr effect laat zien.

Zuurstof wordt in het bloed direct gekoppeld aan hemoglobine (er zit bijna geen losse zuurstof in het bloed. De longen werken zo goed dat het hemoglobine bij iedereen (behalve bijvoorbeeld bij longemfyseem-patiënten of mensen met slaapapneu) volledig verzadigd is met zuurstof. Er kan niet meer bij (en dat is ook nergens voor nodig want we gebruiken maar een klein gedeelte van de zuurstof die we inademen). Dieper ademen brengt geen extra zuurstof in het bloed.

Maar bij een diepe ademhaling verliezen we wél veel koolzuurgas. En een belangrijke functie van koolzuurgas is dat het de zuurstofafgifte van het hemoglobine naar de lichaamsweefsel (zoals spieren, hersenen) stimuleert.

Zonder voldoende koolzuurgas in het bloed blijft zuurstof aan het hemoglobine plakken, en krijgen organen minder zuurstof. Dat is het vreemde van een diepe ademhaling: je ademt meer, maar je lichaam krijgt minder zuurstof.

En toch snappen veel mensen dit niet. Wanneer je er op gaat letten, ziet je het misverstand dat diep ademen goed voor je is overal opduiken. Een presentator van een televisiespelletje die een zenuwachtige kandidaat gerust stelt met de woorden "Haal maar even diep adem".

Naar yogales gaan en een diepe buikademhaling leren.

Vrouwen die bij een zwangerschapscursus leren "Puffen", om daarmee straks de weeën op te vangen.

De Iceman (Wim Hof) die mensen stimuleert diep te ademen om zo het lichaam te vullen met zuurstof.

Etc.

Dit allemaal vanuit een zeer gebrekkige kennis van wat er bij de ademhaling werkelijk in het lichaam gebeurt.

2. Stress

Stress is een belangrijke oorzaak van chronische hyperventilatie.

Wanneer we onder stevige stress staan, schiet het lichaam in de vecht/vlucht reactie. Wat o.a. betekent dat we zwaarder ademen.

Wanneer deze stressperiode lang duurt, went het ademhalingscentrum aan het lagere koolzuurgasgehalte dat bij een diepe ademhaling hoort. Zelfs
wanneer je na enige tijd uit de stress komt, blijf je te diep ademen.

Veel mensen die last hebben van chronische hyperventilatie kunnen een bepaalde stressvolle tijd aanwijzen waarna “Het allemaal begonnen is”.

3. Voeding

Verkeerde voeding kan de ademhaling opjagen. Zo wil koffie (cafeïne lijkt erg veel op adrenaline) de ademhaling nog wel eens opjagen.

Stress en koffie maken de ademhaling zwaarder

Tijdens een Buteyko-cursus kijken we daarom goed naar voeding.

4. Gebrek aan fysieke inspanning

Ons lichaam is gemaakt voor stevige arbeid. Een probleem is echter dat steeds meer mensen werk hebben waarbij ze een groot gedeelte van de dag stilzitten. De productie van koolzuurgas blijft de hele dag laag, terwijl men vaak wel wat gestresst bezig is met allerlei zaken. En stress leidt weer tot een diepere ademhaling.

5. Te fanatiek sporten

Ook fanatiek sporten (vooral duursporten) en daarbij niet goed op de ademhaling letten, kan op de langere termijn problemen geven. Er wordt weliswaar tijdens sport veel koolzuurgas geproduceerd in het lichaam, maar duursporters hebben de neiging dit door een diepe ademhaling snel weer kwijt te raken. Daardoor worden sommige astmapatiënten bijvoorbeeld benauwd tijdens of na sport. En veel topsporters krijgen na afloop van hun carrière lichamelijk problemen.

Tijdens een Buteyko-cursus leer je hoe je op een verantwoorde manier kunt sporten. Bovendien bestaan er speciale oefeningen voor topsporters.

6. Diep ademen tijdens slapen

Veel mensen ademen heel zwaar in de vroege ochtend, rond een uur of vier. En hoe zwaarder we ademen, hoe meer koolzuurgas we kwijt raken.

Tijdens een Buteyko cursus leer je hoe je dit kunt voorkomen.

Meer informatie over ademen

 

    Comment Section

    6 reacties op “Hoe ontstaat een verkeerde ademhaling?


    Door Kees Bol op 18 januari 2017

    Dick, ik ben nu zo'n 4 jaar geleden begonnen met ademen volgens de tips van Buteyko en het resultaat vind ik fantastisch. Ben al enkele jaren geheel niet meer ziek/verkouden geweest en dat was vroeger wel anders. Heb geen last meer van neuspoliepen (moesten elke paar jaar verwijderd worden), en gebruik ook allang geen Flixonase meer (oorspronkelijk 2x/dag).
    Maaaar, ik ben ook een adept van de Wim Hof ademhalingsoefening , dus doe en Wim Hof en Buteyko omdat ik sterk de indruk heb dat ze elkaar aanvullen (kan daar desgewenst meer info over geven).
    Mijn vraag is nu hoe jij aankijkt tegen de ademhalingsoefening van Wim Hof en of je die in detail kent (evt. uit eigen ervaring).

    mvrgr
    Kees


    Door Dick-Kuiper op 24 januari 2017

    Hallo Wim, Bedankt voor de complimenten. Ik ben druk aan het schrijven over Wim Hof. Komende donderdag klaar.


    Door Kees Bol op 20 februari 2017

    Dick, ik kijk regelmatig naar een reaktie maar denk nu dat je hem vergeten bent. Ik hoop dat je er binnenkort toch nog wat aandacht aan kan schenken.


    Door kees op 18 januari 2017

    BTW, vergeten te vermelden maar de website vind ik sterk verbeterd, oogt veel eigentijds, proviciat


    Door paul op 12 maart 2017

    beste,

    kan verkeerd ademen en buik continu inhouden problemen met het middenrif veroorzaken?
    ik heb vaak onverklaarbare "schok" achtige pulsjes, bewegingen bij mijn middenrif / slokdarm die soms lijken op hartkloppingen.
    ik hou heel vaak mijn buik in.. en ben een echte stresskip en ken veel spanning in mijn leven.
    ik weet me geen raad meer..
    kan u mij helpen?


    Door Marcel Rabbers op 2 juni 2017

    Beste Paul,

    Ik herken eenzelfde "klacht" , onverklaarbare pulsjes links boven het hart. Het veroorzaakt bij mij oinrustige en paniekerige reactie. Meestaal herhaald zich dit 4/5 keer in een korte periode van 30 minuten. Volgens mijn huisarts geen reden tot paniek, aan het hart mankeert niets (zover) Wel in een stress periode (werk en prive) . Ik zelf heb de indruk dat het te maken heeft met te veel lucht happen, het onrustig zijn en dus te hoog ademen. Ik lees graag of er meer ervaringen zijn en of oplossingen.
    Groet,
    Marcel

    Plaats een reactie


    *