Page content

Ik heb gelezen dat er een Patent op de Buteyko Methode zou zijn. Klopt dat?

Eigenlijk wil ik hier niet aan meedoen. Maar ik krijg soms de vraag of de Buteyko Methode of "Buteyko" beschermd is door patent- of merkenrecht. Op sommige Buteyko websites wordt dit namelijk beweerd (waarmee ook geprobeerd wordt andere therapeuten in diskrediet te brengen).

Ook krijg ik soms de beschuldiging: "Jij bent toch geen echte Buteyko Therapeut want je bent niet aangesloten bij de VBT" ( de Vereniging van Buteyko Therapeuten).

Dus zal ik hier mijn visie op alles geven.

Het klopt. Er is onenigheid in "Buteykoland". In Nederland, maar ook wereldwijd. Ik schrijf dit met tegenzin want het zonde dat dit gebeurt, en het kan mensen alleen maar afschrikken van wat een geweldige methode is.

Patent

Laten we met het "Patent" beginnen.

Er is geen westers patent op de Buteyko Methode. Niets. Nergens. Therapeuten die dat wel beweren of suggereren weten dat heel goed, maar nemen een loopje met de waarheid.

Volgens een aantal therapeuten die ik goed ken (zoals Vladimir Sukhonosov en Christopher Drake) heeft Buteyko in Rusland enkele patenten gehad op bepaalde aspecten van zijn methode, zoals op de Controle Pauze. Maar of die nog gelden weet ik niet. En als het zo is, dan gelden die zeker niet buiten Rusland.

Geldzucht

Maar er is meer aan de hand. Nadat Buteyko overleed heeft een Russische groep (onder leiding van de weduwe van Buteyko) geprobeerd in het Westen een patent op de Buteyko Methode te krijgen. Buteyko zelf was alleen blij dat zijn methode ook in het westen erkenning kreeg, maar nadat hij overleden was, rook zijn weduwe geld.

De bedoeling was dat ze met dat westerse patent, van elke westerse Buteyko Therapeut een stevig bedrag zouden kunnen eisen voor het gebruik van de Buteyko Methode (denk aan € 2000 per jaar). Men wou er een franchise van gaan maken.

Mevrouw Buteyko en het paten op de Buteyko Methode

Op de foto zie je in het midden de weduwe van Buteyko. Het echtpaar links (Thomas Fredricksen en Sasha Yakovleva) zou de Buteyko operatie in de USA leiden, en de vrouw rechts (Masha Kotousova) zou de operatie in Europa leiden.

In 2009 heeft men in Europa en in de USA een patent aangevraagd, maar de aanvraag is gelukkig overal afgewezen (het is nu eenmaal onmogelijk patent te krijgen op een ademhalingsmethode). Bovendien was de methode al behoorlijk bekend, en heeft een aantal westerse therapeuten erg veel betekent voor de verdere ontwikkeling van de methode.

In Europa was de afwijzing gelukkig snel geregeld (10 van de bekendste Europese therapeuten - waaronder ik zelf - hebben bezwaar gemaakt, en toen was het snel gebeurd). In Amerika heeft het langer geduurd (en veel geld gekost), maar is het patent uiteindelijk ook afgewezen.

Toch zijn er nog steeds therapeuten die op hun website claimen dat er een westers patent op de methode bestaat. Zo stelt Masha Kotousova op haar website "De Buteyko-methode is beschermd door auteursrechten en octrooien". Dat zou voor Rusland nog waar kunnen zijn (niemand die dat weet volgens mij), maar is voor het westen (zoals ze suggereert) is het pertinent een leugen.

Klik bijvoorbeeld hier voor de afwijzing die deze groep ontvangen heeft van het Europese OHIM (Office of Harmonization for the Internal Market), het bureau dat patentaanvragen binnen de EU regelt.

Merkenrecht

Dan het Merkenrecht.

Er bestaat een Benelux merkenrecht op de naam Buteyko uit de tijd dat je op van alles en nog wat een merkenrecht kon krijgen (van yoga tot espresso) als je maar de eerste was die met die naam aanklopte bij het Benelux Merkenbureau. De tweede Buteyko Therapeut in Nederland (Henriette Karsten uit Soest) dacht slim te zijn en heeft in 1999 (ze zat volgens mij nog in haar opleiding tot Buteyko Therapeut) de naam Buteyko bij het Benelux Merkenbureau vastgelegd. Ik heb twee merkenrecht-specialisten er naar laten kijken en die concluderen beide dat dit merkenrecht geen waarde meer heeft want we zijn 18 jaar verder en de naam Buteyko is ondertussen geheel ingeburgerd.

Ik ben in in juli 2000 teruggekomen naar Nederland (daarvoor was ik Buteyko Therapeut in Nieuw Zeeland) en heb zelf hard meegeholpen om de naam Buteyko bekend te maken. De naam Buteyko wordt nu door zeker 100 therapeuten gebruikt (meer dan 70 daarvan heb ik zelf via de Buteyko Academie opgeleid).

Maar het merkenrecht van tafel krijgen bij het Benelux Merkenrecht kost erg veel geld (advocaten vragen iets van € 200/uur), dus laat ik het maar zo.

Het fraaie is dat ik de eerste 10 jaar veel contact met Henriette Karsten gehad heb en dat ze me al die jaren nooit vertelt heeft dat ze een merkenrecht vast had laten leggen. Dat konijn kwam pas uit de hoge hoed jaren nadat ik de Vereniging van Buteyko Therapeuten (VBT) verlaten had. Persoonlijk vind ik dat van een twijfelachtige mentaliteit getuigen: Als je een merkenrecht hebt en je wilt daar gebruik van maken, doe dat dan direct. Dat had ik een andere naam dan Buteyko Instituut Nederland voor mijn praktijk gekozen en was daar hard aan gaan werken. Maar kom niet na meer dan 10 jaar met die verassing aanzetten wanneer ik meegewerkt heb de naam Buteyko bekend te maken, en o.a. een boek over de Buteyko Methode geschreven heb.

De VBT

De Vereniging van Buteyko Therapeuten (VBT) is in 2003 opgericht door de 4 Buteyko Therapeuten die Nederland toen rijk was: Masha Kotousova, Henriette Karsten, Dirk van Ginneken en Dick Kuiper). Dirk van Ginneken is ondertussen gestopt als therapeut.

Ieder had zijn eigen Buteyko praktijk en was daar druk mee. We kwamen om de paar maanden bij elkaar voor een VBT vergadering. Gezellig en interessant.

Maar ik vond dat de bekendheid van de Buteyko Methode wel erg langzaam groeide. Ik had het druk, en ik vond dat er ruimte was voor meer Nederlandse Therapeuten  zodat de vereniging meer body kreeg en we meer voor elkaar konden krijgen. Ik kreeg ook steeds meer aanvragen van cursisten die ik geholpen had, die enthousiast waren, en die nu zelf Buteyko Therapeut wilden worden. Ik vond dat we daar niet aan voorbij konden gaan.

Voor een opleiding tot Buteyko Therapeut moest je toen naar Rusland, Nieuw Zeeland of Schotland. Wat een grote belemmering voor iedereen was. Dus heb ik Jennifer Stark gevraagd naar Nederland te komen en hier een groep op te leiden tot Buteyko Therapeut. Dirk van Ginneken vond dat prima, maar Masha Kotousova en Henriette Kasten waren het daar niet mee eens en wilden geen uitbreiding (zij zagen hen als concurrenten, terwijl ik hen zag als collega's die meehelpen de naam Buteyko groot te maken in Nederland).

BTN

Het gevolg was dat de VBT uit elkaar viel (klinkt dramatisch; het betekende slechts dat ik eruit stapte).

Er zijn nu dus twee Buteyko verenigingen in Nederland: De VBT (van Masha en Henriette) en Buteyko Therapeuten Nederland (BTN) die is opgericht door mijzelf.

De therapeuten van de BTN worden door de Buteyko Academie opgeleid (er zijn nu ongeveer 70 mensen opgeleid). De komenden maanden zal ik hard werken om de BTN beter op de kaart te zetten.