Gratis E-book!
Met 3 tips voor een betere ademhaling

Page content

Ademhalingscentrum

Het ademhalingscentrum in de hersenstam reguleert de ademhaling.

Ademen is een semi-autonoom proces. Dat autonoom betekent dat de ademhaling zichzelf regelt: we hoeven er niet op te letten. En het is semi-autonoom omdat we de ademhaling daarnaast ook bewust kunnen beïnvloeden (we kunnen bewust diep en snel gaan ademen, of de ademhaling een tijdje stoppen).

Het ademhalingscentrum

De ademhaling wordt gereguleerd door het ademhalingscentrum in de hersenstam. Eigenlijk zijn het een aantal centra die samenwerken. Er zijn centra die de ademhaling stimuleren (de blauwe centra in de tekening) en een centrum dat de ademhaling afremt (het rode centrum). Alles bij elkaar noemt men ze “het ademhalingscentrum”.

Hoe werkt het ademhalingscentrum in de hersrenen

De werking van dit centrum is redelijk complex, maar dit is wat er ongeveer gebeurt:

1. Het ademhalingscentrum houdt de zuurgraad, de concentratie zuurstof (O2) en de concentratie koolzuurgas (CO2) van het bloed nauwlettend in de gaten. Daarvoor maakt het gebruik van sensoren (chemoreceptoren) die het langsstromende bloed meten. Een belangrijke sensor zit in de halsslagader die bloed naar het hoofd toebrengt.

2. Op basis van deze informatie regelt het centrum de ademhaling. De concentratie CO2 is daarbij het belangrijkste omdat deze voortdurend wisselt, veel sneller dan de zuurgraad van het bloed of de concentratie concentratie O2 in het bloed.

Een constant CO2-niveau in het bloed

Het ademhalingscentrum probeert de hoeveelheid CO2 in het bloed constant houden. Het heeft als het ware een bepaalde concentratie CO2 als norm gekozen en probeert het werkelijke CO2-niveau in het bloed zo dicht mogelijk bij deze norm te houden.

Norm voor CO2 in het bloed voor het ademhalingscentrumDat wordt in de tekening weergegeven. De rode lijn is die norm: dat is waar het ademhalingscentrum naar streeft. De groene lijn is de werkelijk hoeveelheid CO2 in het bloed (die zal vaak iets van de norm afwijken).

Van het ademhalingscentrum lopen zenuwen naar de ademhalingsspieren (zoals het middenrif). Het ademhalingscentrum kan: (1) het ademhalingstempo veranderen (als we sporten gaan we bijvoorbeeld vanzelf sneller ademen), of (2) de diepte van de ademhaling veranderen (vaak gaan we bij sporten ook dieper ademen).

Door meer of minder te ademen wordt de ademhaling voortdurend aangepast bij wat we doen en wordt de hoeveelheid CO2 in het bloed zo constant mogelijk gehouden.

Thermostaat

Daarmee lijkt het ademhalingscentrum nog het meeste op een thermostaat in je woonkamer.

Het ademhalingscentrum is een thermostaatStel je zet die op 20o Celsius. Daalt de temperatuur in je woonkamer naar 19,9o C dan geeft de thermostaat een seintje naar de CV-ketel. Die slaat aan en de temperatuur in de woonkamer loopt weer op. Wordt het 20,1o C dan geeft de thermostaat een seintje naar de CV-ketel dat het mooi is zo, en slaat de ketel weer uit.

 

Comment Section

4 reacties op “Ademhalingscentrum


Door Johannes op 25 oktober 2018

Ik vermoed dat ik een centraal apneu heb. Ik word meerdere keren per nacht wakker en heb het dan benauwd. Ook voel ik trillingen in de hartstreek. Door een kwartier rustig adem te halen verdwijnen de klachten. Ik heb het al zo’n anderhalf jaar in toenemende mate. Nu is het iedere nacht raak. Heb inmiddels van de cardioloog voor de derde keer een holterkastje om gehad maar niets wijst op dit ‘flutterachtige’ verschijnsel. Ben overdag vaak moe en moet dan een tijdje slapen. Ook dan treden de genoemde verschijnselen op. In 2017 heb ik een apneu-test ondergaan, waarbij een saturatie van 92 pct. werd gemeten, volgens de laborante was dit normaal. Ik twijfel nu en maak me ernstig zorgen. Ik ben een man van 71 en sta nog midden in het leven. Graag uw advies.


Door Dick-Kuiper op 26 oktober 2018

Hallo Johannes, dat de saturatie daalt tot 92 % is inderdaad niet zo schokkend. Maar ze kijken ook naar apneu’s en “bijna-apneu’s” bij zo’n onderzoek. Weet je hoeveel apneu’s per uur ze gemeten hebben? (tot 5-6 per uur vind men normaal). Wanneer je een smart phone hebt zou je je eigen ademhaling ’s nachts kunnen opnemen. Dan kan je doen met een App zoals SnoreLab (maar er zijn er veel meer). Dan kan je de volgende dag naar je eigen ademhaling luisteren en kijken of er rare dingen gebeuren ’s nachts met je ademhaling. En kijk eens naar je CP voor je gaat slapen en naar je CP als je wakker schrikt. Is er veel verschil (’s morgens duidelijk lager dan ’s avonds) dan adem je ’s nachts erg veel. En is je CP sowieso laag (beneden de 20 seconden) dan zou ik je sterk aanraden Buteyko te gaan leren bij me.


Door Kelly op 20 augustus 2019

‘Er is iets wat ik niet snap. Koolzuurgas en pH beinvloeden ademhaling, oke.
Maar u zegt dat koolzuurgas het meer beinvloedt, omdat het meer wisselt.
1. Zover ik weet gaan een verandering in de concentratie koolzuurgas en pH hand in hand, omdat koolzuurgas zuur is. Ik weet wel dat de zuurgraad heel precies moet blijven en dat het lichaam daarom meteen buffert. Is dit misschien waardoor het koolzuurgas gehalte alsnog meer fluctueert? Is dit ook waarom het koolzuurgas gehalte in de longen een paar procent kan verschillen?
2. Volgens het Wikipedia artikel ”Control of ventilation” is het ademhalingscentrum juist het meest gevoelig voor pH. Ik weet nu niet wat klopt?
3.Ik heb trouwens ook gehoord dat koolzuurgas giftig is, klopt dit? Nou weet ik niet of ‘giftig’ uberhaupt het goede woord is, maar ik heb wel gelezen over het verschijnsel ‘hypercapnie’. Wat is uw standpunt hierover?


Door Dick-Kuiper op 28 augustus 2019

Hallo Kelly,

Het bloed is enorm gebufferd en kan een variatie in pH heel snel opvangen. CO2 kan niet vervangen worden. Het ademhalingscentrum werkt vrij complex: het meet in bepaalde sensoren in de slagaderen het bloed, maar ook meet het in de hersenstam zelf het bloed. In het algemeen is echter de CO2 de bepalende factor (behalve bij een lage O2 in het bloed, zoals dat bij longemfyseem kan zijn): dan wordt O2 de bepalende factor.

CO2 is een heel rustgevende stof. Maar als het sterk oploopt in de atmosfeer (bv boven de 10 % komt) dan stopt de ademhaling. En ga je doodt. Het is een snelle dood heb ik begrepen (ze gebruiken het wel om dieren in te laten slapen).

Plaats een reactie


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.