Gratis E-book!
Met 3 tips voor een betere ademhaling

Page content

Hoe ontstaat een verkeerde ademhaling?

Mensen ademen meer dan vroeger.

Dat blijkt o.a. uit medisch onderzoek waarbij gekeken wordt hoeveel lucht iemand per minuut in- en uit ademt. Dat wordt het MinuutVolume genoemd. Vroeger werkte men in de medische literatuur met de norm voor een goede, gezonde ademhaling van ongeveer drie tot vier liter per minuut. Tegenwoordig werkt men met vijf tot zes liter.

Ook het tempo waarmee we ademen ligt duidelijk hoger dan vroeger. Vijftig jaar geleden was dit gemiddeld 12 keer, tegenwoordig ligt het gemiddelde op 15 keer.

Te veel en te diep ademen is chronische hyperventilatie. Het wordt veroorzaakt door een ontregeld ademhalingscentrum.

Een ontregeld ademhalingscentrum

In de hersenstam ligt het ademhalingscentrum (die rode stip in het plaatje).

Herstenstam en de ademhaling

Het ademhalingscentrum reguleert de ademhaling, wat betekent dat het voortdurend de hoeveelheid koolzuurgas (CO2) in het bloed meet, en op basis van die informatie beslist hoe diep en hoe vaak we moeten ademen.

Bijvoorbeeld: wanneer je een trap oploopt, maken je spieren opeens heel veel CO2. Dan gaat de hoeveelheid CO2 in het bloed dus drastisch omhoog. Het ademhalingscentrum merkt dat, en stuurt een signaaltje naar je ademhalingsspieren dat ze harder moet gaan werken. Je begint opeens te hijgen.

Het ademhalingscentrum is dag en nacht wakker (daarom kan je lekker gaan slapen en blijf je toch door ademen).

Een “ontregeld ademhalingscentrum” betekent dat het gewend is geraakt aan een lage concentratie koolzuurgas in het bloed, en dat het probeert dit lage niveau vast te houden door de ademhaling diep te houden.

Het doel van de Buteyko Methode is om het ademhalingscentrum te “hertrainen”, zodat het went aan een hoger koolzuurgasniveau. De ademhaling wordt dan weer rustig.

Oorzaken diepe ademhaling

Een goede vraag is waarom steeds meer mensen verkeerd ademen. Konstantin Buteyko noemt een aantal oorzaken.

1. Het geloof dat diep ademen goed is

Mensen die weinig van ademen begrijpen, vertellen nog wel eens dat diep ademen goed is omdat het lichaam dan veel zuurstof op kan nemen. Dat idee is onzinnig, zoals het Bohr effect laat zien.

Zuurstof wordt in het bloed direct gekoppeld aan hemoglobine (er zit bijna geen losse zuurstof in het bloed. De longen werken zo goed dat het hemoglobine bij iedereen (behalve bijvoorbeeld bij longemfyseem-patiënten of mensen met slaapapneu) volledig verzadigd is met zuurstof. Er kan niet meer bij (en dat is ook nergens voor nodig want we gebruiken maar een klein gedeelte van de zuurstof die we inademen). Dieper ademen brengt geen extra zuurstof in het bloed.

Maar bij een diepe ademhaling verliezen we wél veel koolzuurgas. En een belangrijke functie van koolzuurgas is dat het de zuurstofafgifte van het hemoglobine naar de lichaamsweefsel (zoals spieren, hersenen) stimuleert.

Zonder voldoende koolzuurgas in het bloed blijft zuurstof aan het hemoglobine plakken, en krijgen organen minder zuurstof. Dat is het vreemde van een diepe ademhaling: je ademt meer, maar je lichaam krijgt minder zuurstof.

En toch snappen veel mensen dit niet. Wanneer je er op gaat letten, ziet je het misverstand dat diep ademen goed voor je is overal opduiken. Een presentator van een televisiespelletje die een zenuwachtige kandidaat gerust stelt met de woorden “Haal maar even diep adem”.

Naar yogales gaan en een diepe buikademhaling leren.

Vrouwen die bij een zwangerschapscursus leren “Puffen”, om daarmee straks de weeën op te vangen.

De Iceman (Wim Hof) die mensen stimuleert diep te ademen om zo het lichaam te vullen met zuurstof.

Etc.

Dit allemaal vanuit een zeer gebrekkige kennis van wat er bij de ademhaling werkelijk in het lichaam gebeurt.

2. Stress

Stress is een belangrijke oorzaak van chronische hyperventilatie.

Wanneer we onder stevige stress staan, schiet het lichaam in de vecht/vlucht reactie. Wat o.a. betekent dat we zwaarder ademen.

Wanneer deze stressperiode lang duurt, went het ademhalingscentrum aan het lagere koolzuurgasgehalte dat bij een diepe ademhaling hoort. Zelfs
wanneer je na enige tijd uit de stress komt, blijf je te diep ademen.

Veel mensen die last hebben van chronische hyperventilatie kunnen een bepaalde stressvolle tijd aanwijzen waarna “Het allemaal begonnen is”.

3. Voeding

Verkeerde voeding kan de ademhaling opjagen. Zo wil koffie (cafeïne lijkt erg veel op adrenaline) de ademhaling nog wel eens opjagen.

Stress en koffie maken de ademhaling zwaarder

Tijdens een Buteyko-cursus kijken we daarom goed naar voeding.

4. Gebrek aan fysieke inspanning

Ons lichaam is gemaakt voor stevige arbeid. Een probleem is echter dat steeds meer mensen werk hebben waarbij ze een groot gedeelte van de dag stilzitten. De productie van koolzuurgas blijft de hele dag laag, terwijl men vaak wel wat gestresst bezig is met allerlei zaken. En stress leidt weer tot een diepere ademhaling.

5. Te fanatiek sporten

Ook fanatiek sporten (vooral duursporten) en daarbij niet goed op de ademhaling letten, kan op de langere termijn problemen geven. Er wordt weliswaar tijdens sport veel koolzuurgas geproduceerd in het lichaam, maar duursporters hebben de neiging dit door een diepe ademhaling snel weer kwijt te raken. Daardoor worden sommige astmapatiënten bijvoorbeeld benauwd tijdens of na sport. En veel topsporters krijgen na afloop van hun carrière lichamelijk problemen.

Tijdens een Buteyko-cursus leer je hoe je op een verantwoorde manier kunt sporten. Bovendien bestaan er speciale oefeningen voor topsporters.

6. Diep ademen tijdens slapen

Veel mensen ademen heel zwaar in de vroege ochtend, rond een uur of vier. En hoe zwaarder we ademen, hoe meer koolzuurgas we kwijt raken.

Tijdens een Buteyko cursus leer je hoe je dit kunt voorkomen.

Meer informatie over ademen

 

Comment Section

29 reacties op “Hoe ontstaat een verkeerde ademhaling?


Door Kees Bol op 18 januari 2017

Dick, ik ben nu zo’n 4 jaar geleden begonnen met ademen volgens de tips van Buteyko en het resultaat vind ik fantastisch. Ben al enkele jaren geheel niet meer ziek/verkouden geweest en dat was vroeger wel anders. Heb geen last meer van neuspoliepen (moesten elke paar jaar verwijderd worden), en gebruik ook allang geen Flixonase meer (oorspronkelijk 2x/dag).
Maaaar, ik ben ook een adept van de Wim Hof ademhalingsoefening , dus doe en Wim Hof en Buteyko omdat ik sterk de indruk heb dat ze elkaar aanvullen (kan daar desgewenst meer info over geven).
Mijn vraag is nu hoe jij aankijkt tegen de ademhalingsoefening van Wim Hof en of je die in detail kent (evt. uit eigen ervaring).

mvrgr
Kees


Door Dick-Kuiper op 24 januari 2017

Hallo Wim, Bedankt voor de complimenten. Ik ben druk aan het schrijven over Wim Hof. Komende donderdag klaar.


Door Kees Bol op 20 februari 2017

Dick, ik kijk regelmatig naar een reaktie maar denk nu dat je hem vergeten bent. Ik hoop dat je er binnenkort toch nog wat aandacht aan kan schenken.


Door Dick-Kuiper op 3 juli 2017

Hallo Kees, schande maar ik zie nu dat er reacties op mijn website achtergelaten worden en dat ik daar op kan reageren. Moet ik maar eens gaan doen.

Ik ben bezig een stukje te schrijven over de Wim Hof methode. Kou is prima, maar wat hij met de ademhaling doet toont aan dat hij er niets van begrijpt. Het ziet er helaas wel spectaculair uit – en dat wat wij doen niet – dus het krijgt aandacht. Rustig ademen, en dat aanvullen met een koude (wissel)douches, lijkt me de weg voorwaarts (Buteyko was ook gek op kou).


Door Edwin van Dronkelaar op 24 november 2017

Hallo Kees, hoelang heb je uiteindelijk nog flixonase gebruikt?
Heb zelf ook neuspoliepen en bij gaat het op en af.Kan soms vrij ademen voor een tijd en val soms nog wel eens terug.


Door kees op 18 januari 2017

BTW, vergeten te vermelden maar de website vind ik sterk verbeterd, oogt veel eigentijds, proviciat



Door paul op 12 maart 2017

beste,

kan verkeerd ademen en buik continu inhouden problemen met het middenrif veroorzaken?
ik heb vaak onverklaarbare “schok” achtige pulsjes, bewegingen bij mijn middenrif / slokdarm die soms lijken op hartkloppingen.
ik hou heel vaak mijn buik in.. en ben een echte stresskip en ken veel spanning in mijn leven.
ik weet me geen raad meer..
kan u mij helpen?


Door Marcel Rabbers op 2 juni 2017

Beste Paul,

Ik herken eenzelfde “klacht” , onverklaarbare pulsjes links boven het hart. Het veroorzaakt bij mij oinrustige en paniekerige reactie. Meestaal herhaald zich dit 4/5 keer in een korte periode van 30 minuten. Volgens mijn huisarts geen reden tot paniek, aan het hart mankeert niets (zover) Wel in een stress periode (werk en prive) . Ik zelf heb de indruk dat het te maken heeft met te veel lucht happen, het onrustig zijn en dus te hoog ademen. Ik lees graag of er meer ervaringen zijn en of oplossingen.
Groet,
Marcel


Door Dick-Kuiper op 3 juli 2017

Hallo Marcel, ik zie goede resultaten met hartritmestoornissen. Zo belde ik laatst met Gerben en die vertelde me dat ze na 3 weken Buteyko doen weg waren (en bleven). Nu is dat uitzonderlijk: vaak moet je duidelijk langer oefenen wil je effect merken.


Door Dick-Kuiper op 3 juli 2017

Hallo Paul, rustig met je buik ademen is de beste manier van ademen. Maar in 99 % van de gevallen ontstaat dat vanzelf als je rustiger en meer ontspannen gaat ademen. Het is (in mijn visie) een grote fout wanneer je bewust probeert met je middenrif te gaan ademen: bijna altijd leidt dat tot meer ademen, en dan ben je verder van huis (je verliest zo extra veel koolzuurgas en raakt meer gestrest). Ik let bij mijn cursisten dan ook op hoe ze ademen. Soms (heel soms) leer ik ze met de buik te ademen, maar meestal is dat niet nodig en herstel het zich vanzelf als ze de Buteyko oefeningen doen.




Door Anton op 24 december 2017

Hi Dick, Ooit gehoord dat nitric oxide of te wel stikstofmonoxide ook aanwezig moet zijn om zuurstof uitwisseling mogelijk te maken…??
Ik kan dat nergens lezen…
Anton


Door Dick-Kuiper op 28 augustus 2019

Ja, NO speelt een belangrijke rol. Het lijkt in sommige functies veel op CO2.


Door Steffi vandecan op 2 april 2018

Hallo ik zit zelf met het probleem dat ik helemaal verkeerd adem en te diep in en niet genoeg uit en te snel ook. Ik heb al wat oefeningen geprobeerd en ook om te leren ontspannen maar allemaal op eigen houtje via het internet. Jullie cursus lijkt me de oplossing maar, …. Ik ben van België. Hadden ze hier ook maar zo een cursus want ik ben 29 en wil geholpen worden want het verpest mijn leven. Ik kreeg enkel kleine oefeningen van de kinesist en dat is het dan maar ik heb chronische hyperventilatie en adem disfunciokeel en heb een tal van klachten hierdoor.


Door Dick-Kuiper op 28 augustus 2019

Hallo Steffi, email me en ik zorg dat je een goede therapeut in België krijgt, Dick


Door Lenie op 21 mei 2018

Ik ben nu bijna 2 maanden bezig ,met mond dicht te ademen. Maar mijn cp gaat zo goed als niet omhoogvliegt op 18 tot 20 .goed mijn .ontspannings oefeningen .ik heb geduld .hoe lang kan zoiets duren.graag reactie


Door Dick-Kuiper op 28 augustus 2019

Buteyko is een relatief langzame therapie. Heb je een therapeut?


Door Kais op 10 juni 2020

Hallo ik heb chronische hyperventilatie ik wil van af komen



Door Kelly op 23 juli 2019

Wat ik echt verschrikkelijk vind is dat er zoveel ademtherapeuten zijn die mensen diep ademen leren, terwijl ze niks weten over hoe de ademhaling daadwerkelijk werkt. En dan juist tegen de dingen die ze opwekken (stress, vermoeidheid etc). Ongelofelijk. En de mate van onwaarheden die dan verspreid worden. Men neemt het gewoon over van om het even welke bron of verzint het zelf. Met allerlei medische woorden (‘ontgift d.m.v. diep ademen’) of spirituele woorden (‘Het tintelen is een teken van de levensenergie’).

In spirituele/self-help kringen is ademwerk heel populair. Men meent dat dit een gezonde manier is om emoties te ‘helen’. Door ze op te wekken. In mijn ogen is dit dweilen met de kraan open. En zijn de emoties op deze manier veel hysterischer dan b.v. gewoon een onstpannen huilbui. Ik denk dat als je dit vaker doet je jezelf alleen maar prikkelbaarder en emotioneel labiel maakt. Waarvoor je dan weer denkt ademwerk nodig te hebben om deze emoties te helen….Wat is uw mening?


Door Dick-Kuiper op 28 augustus 2019

Ik ben het helemaal met je eens. De meeste mensen (ook veel ademhalingstherapeuten helaas) zitten vast in het idee dat je het lichaam moet voeden met O2, en dat je “rommel” moet afvoeren door diep te ademen (en daarbij wordt CO2 als afvalstof gezien). Als je zo weinig van ademen weet, ga je natuurlijk mensen stimuleren diep te ademen. Maar iemand die vrijwillig een tijdje diep ademt (bijvoorbeeld bij het opblazen van een luchtbed) merkt direct al dat het fout gaat: je wordt duizelig en raar in je hoofd. CO2 in het bloed zorgt er voor dat (1) de slagaderen zich openen, en (2) de afgifte van O2 van het hemoglobine naar de cellen op gang komt. ga je heel diep ademen en blaas je veel CO2 weg, dan vernauwen de slagaderen en stroomt er minder bloed naar de hersenen, en het O2 zit gevangen in het bloed. Geen wonder dat je je beroerd gaat voelen. Stop je met het diepe ademen, dan voel je je vaak snel weer opknappen. Maar als je ademhaling chronisch zwaarder wordt, gaat het op de langere termijn echt fout.


Door Sophie op 21 september 2019

Als ik een tip mag geven zorg eerst dat je gezond gaat eten en leven dan komt de rest van zelf zo is het probleem bij mij opgelost in 1 maand. Je kan heel veel ademhalingsoefeningen doen maar het begint vooral bij gezonde voeding daardoor zijn al mijn stress klachten opgelost! Ik gun dit iedereen die er last van heeft.


Door Dick-Kuiper op 30 september 2019

Hallo Sophie, mooi dat anders eten voor jou goed gewerkt heeft. Maar ik ken veel mensen die heel gezond eten en toch veel klachten hebben. Ik geloof niet dat er 1 oplossing is voor iedereen. Dat geldt trouwens ook voor Buteyko. Veel mensen die het leren vinden het geweldig en maken veel progressie. Maar soms zijn er mensen die weinig merken als ze rustiger ademen.


Door Manon op 4 maart 2020

Ik heb een paar jaar terug de buyteko methode geleerd en bij mij werkte het niet zo goed als gehoopt, mijn cp ging wel iets omhoog, maar veel langzamer dan gemiddeld. Uiteindelijk voelde ik mij beter, stress was ook weg en ben ik gestopt met de oefeningen. Nu de stress weer terug is merk ik dat mijn cp ook weer laag is. Maar het rare vind ik dat als ik mijn cp meet en deze bv 15 is. Ik daarna 5 keer ‘diep’ adem, zoals in de Wim Hof methode, en dan direct weer mijn cp meet dat ik dan tot 30 kom. Hoe valt dit te verklaren? Ik ben dit gaan proberen, omdat ik merkte dat ik na het gapen ook langer kon zonder adem te halen.


Door Dick-Kuiper op 5 maart 2020

Hallo Manon,

Leuke vraag. De Controle Pauze doe je altijd nadat je een tijdje rustig gezeten hebt en normaal ademt. Maar als je eerst gaat hyperventileren (zoals bij Wim Hof) gaat de CP omhoog. Doe veel Wim Hof zou je bijna zeggen. Maar dat is waarschijnlijk het slechtste dat je voor je ademhaling kan doen. Ik zal het uitleggen.

In je hersenstam zit een ademhalingscentrum, en dat meet de hoeveelheid CO2 in je bloed. Het heeft een bepaalde normwaarde die het wil zien, een soort streefwaarde. Doe je je neus dicht bij onze CP (dus na rustig, normaal ademen) dan kan het CO2 niet uit de longen weg. De concentratie CO2 in je longen loopt op, en ook de concentratie CO2 in je bloed loopt op. Dat merkt het ademhalingscentrum (de hoeveel CO2 in heet bloed komt steeds verder boven die streefwaarde), en het ademhalingscentrum vertelt je longen dat ze moeten gaan ademen. Hoe hoger de CO2 oploopt, des te sterker wordt de aandrang om te ademen. De Controle Pauze betekent dus dat je stopt bij de eerste, waarneembare impuls die je voelt (niet pushen, zoals veel mensen doen).
Ga je voor de Controle Pauze eerst zwaar ademen (zoals bij Wim Hof) dan breng je de hoeveelheid CO2 in je bloed eerst sterk naar beneden. Doe je dan je neus dicht, dat begint de hoeveelheid CO2 in je bloed weer op te lopen, maar het duurt een behoorlijk tijd voordat je bij de normwaarde komt, en daarna kan het nog een tijdje doorgroeien voordat je bij het CP-gevoel komt.
Vergelijk het met zwemmen: wanneer je lang onder water wilt blijven, ga je eerst heel diep ademen om zo veel mogelijk CO2 uit je longen en bloed weg te blazen. Free-divers maken hiervan gebruik om langer onder water te blijven. Gaan ze te lang door met het hyperventileren voor ze onder water gaan, dan kunnen ze flauwvallen en verdrinken.


Door Gea op 15 maart 2020

Hallo Dick,

In je reactie aan Manon geef je aan waarom je na diep ademen (=hyperventileren) een langere cp hebt. Ik begrijp dat je minder CO2 in je longen hebt waardoor het simpelweg langer duurt voor je dit opbouwt waardoor de ademdrang later komt. Maar waarom is de cp bij chronische hyperventilatie dan laag? Dan heb je toch ook te weinig co2 in je lichaam.
Groet Gea


Door Dick-Kuiper op 8 april 2020

Hallo Gea, Het is best complex allemaal. Laten we eens kijken wat de CP betekent als je een tijd ademt zoals je altijd ademt (dus geen rare dingen doet zoals bij Wim Hof). Als je nu een CP doet en hij is laag dan betekent dat dat je standaard te weinig CO2 in je bloed hebt. Het ademhalingscentrum in je hersenstam is extra gevoelig voor CO2 en merkt heel snel dat het CO2 toeneemt als je stopt met ademen. Maar heb je een lange CP, dan betekent dit dat het ademhalingscentrum gewend is aan behoorlijk wat CO2 in het bloed, en minder snel reageert als de CO2 in je longen toeneemt wanneer je een CP doet.

Dat ademhalingscentrum kijkt dus naar CO2 in het bloed. Is er weinig, dan heeft hij snel door dat er iets verandert. Is er veel, dan duurt dat langer. Om een (rare?) vergelijking te maken. Als je 5 knikkers voor een kind op een tafel legt en je vraagt het kind steeds opnieuw de ogen dicht te doen en je haalt dan er 1 af, dan heeft dat kind heel snel door dat er minder knikkers liggen. Maar begin je met 20, dan kan het best een tijdje duren het kind door heeft of je er een knikker afhaalt.

Dan na een Wim Hof oefeningen met heel veel hyperventilatie. Je ademhalingscentrum is gewend aan een bepaalde hoeveelheid CO2 in het bloed. Laten we zeggen 40 mmHg (mm kwikdruk), wat een gezonde hoeveelheid is. Je gaat sterk hyperventileren en brengt het sterk omlaag, bijvoorbeeld naar 20 mmHg. Dan stop je de ademhaling. Het CO2 niveau begint weer op te lopen, maar het duurt een lange tijd voor je weer bij die 40 bent (want voor jou normaal is) en pas als het niveau daar duidelijk boven komt begin je een aandrang tot ademen te voelen.

Ik hoop dat het zo duidelijker geworden is. Maar zoals ik zei, het is best complex.

Plaats een reactie


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.