Wim Hof en de Buteyko Methode

Wim Hof is bekend als “de Iceman”.

Je kent hem misschien van TV, waar hij bijvoorbeeld een uur lang in een bad met ijswater zit. Of je hebt gelezen over zijn wandeltochten naar de top van de Kilimanjaro, slechts gekleed in een sportbroekje (Wim Hof is degene met de rode muts).

Wim Hof en koude training

En misschien heb je zelfs een training bij hem gevolgd (of denk je daar over).

Wim Hof doet veel met de ademhaling, en promoot daarbij diep en zwaar ademen. Dat lijkt moeilijk te verenigen met Buteyko. Ik krijg zo nu en dan een vraag over zijn methode, zoals:

Beste Dick, ik was op zoek naar een ademhalingscursus en kwam de Wim Hof methode tegen. Dat is het tegengestelde van jouw methode. Eerlijk gezegd  ben ik helemaal in de war. Maarten

Ook krijg ik zo nu en dan een vraag van iemand die de Wim Hof methode zelf ervaren heeft, zoals:

Recent ben ik in aanmerking gekomen met ademhalingstraining van Wim Hof, die wezenlijk anders werkt. Ik heb ook die geprobeerd, maar krijg na een paar dagen behoorlijk last van mijn linkerzij. De dame die mij hierin training gaf, kon niets met deze klacht. Na het stoppen met die ademhalingswijze en weer overgegaan op Buteyko ging de pijn ook weg. Chantal

Hoogste tijd dus om de Wim Hof Methode eens tegen het licht te houden.

Het is nogal een lange blog geworden. Dus ga er even rustig voor zitten, met een lekker kopje koffie of thee en een plakje cake.

Lees deze blog over Wim Hof met een kopje thee

Wim Hof combineert drie dingen: (1) koude-training, (2) een mentaal aspect (ergens aan beginnen en doorzetten) en (3) ademhalingsoefeningen. Ik wil ze alle drie eens bekijken.

Bij het schrijven van dit stuk heb ik me gebaseerd op twee boeken van Wim Hof (“Koud kunstje” en “De Wim Hof Methode”). Ook heb ik redelijk wat literatuur over hem gelezen op verschillende websites.

Dit stuk is een weerspiegeling van zoals ik nu tegen zijn methode aankijk, maar ik wil absoluut niet pretenderen dat mijn visie de enige juiste is. Heb je een andere visie, dan nodig ik je van harte uit te reageren (dat kan bijvoorbeeld onder deze blog, maar je kan me ook e-mailen).

Volgens mij is het voor Wim Hof zelf allemaal begonnen met de ontdekking dat hij van kou houdt. Hij heeft relatief veel bruin vet, en dan kan je beter tegen de kou. Bruin vet is het type vet dat baby’s veel hebben, en dat we later als we ouder worden grotendeels kwijt raken. Wim Hof raadt in zijn boeken bijvoorbeeld aan 2 minuten koud te douchen. Het hoeft dus niet perse ijswater te zijn.

Je kort blootstellen aan kou lijkt een aantal positieve effecten op het lichaam te hebben. Sporters gebruiken het vaak na een wedstrijd. Dat kan veel ontspanning geven, maar of het werkelijk helpt bij het versnellen van het herstel is nog tamelijk onduidelijk volgens mij.

Verder vermoedt men dat kou het immuunsysteem een boost kan geven, en verbetert het de bloedcirculatie. Ook slaap kan verbeteren, en kou lijkt gebruikt te kunnen worden om de nervus vagus zenuw te stimuleren. De nervus vagus verbindt je hersenstam met een groot aantal organen, en speelt een belangrijke rol bij het ontspannen na stress. Het activeert het parasympatische systeem in je lichaam.

Nervus Vagus en Buteyko en een rustige ademhalingOok volgens Konstantin Buteyko is kou prima. Dat zit ook in de Russische cultuur (Buteyko is een Oekraïner, maar dat was toen nog deel van de Sovjet Unie). In Rusland is het niet ongebruikelijk om in de winter een wak in het ijs te hakken, en daar dan in te duiken.

Zwemmen in een wak in het ijs

Ik heb bijvoorbeeld een video van Buteyko gezien uit de jaren 80 waarin hij in zwembroek in de sneeuw gaat liggen.

Buteyko was dan ook een groot voorstander van bijvoorbeeld koud douchen. Iets dat ik mijn cursisten ook aanraadt: na een warme douche een tijdje koud na-douchen (warmte stimuleert de ademhaling, kou dempt de ademhaling)

Van koud douchen wordt je lekker wakker, dat is zeker. En het zal de ademhaling dempen. En er zit volgens mij ook een psychologisch aspect aan. Als je iets uitdagend doet, dan heb je daarna het gevoel dat je een geweldige prestatie geleverd hebt (endorfine komt dan vrij, en daar voel je je goed bij).

Dat brengt me bij “mentaal”. Dat spreekt voor zichzelf. Wil je iets bereiken dan moet je er meestal iets voor doen. Dat weten wij als therapeuten die mensen begeleiden bij het verbeteren van hun ademhaling maar al te goed. Dus mensen ondersteunen bij hun pogingen nieuwe dingen te leren en toepassen, is erg belangrijk. En verder erkent ook de medische wetenschap steeds meer dat lichaam en geest elkaar beïnvloeden. Dus als je positief in het leven staat ("ik kan dit"), zal dat invloed hebben op hoe het lichaam omgaat met bijvoorbeeld stress.

En dan de ademhaling. En daar gaat het volgens mij helemaal fout bij Wim Hof.

De standaard ademhalingsoefening bij Wim Hof is 20 keer zo diep mogelijk in en uit te ademen, en dan een tijd niet te ademen. Met dat diepe ademen blaas je een ongelofelijke hoeveelheid CO2 weg uit je longen en bloed. Omdat de prikkel om te ademen van CO2 komt, is het geen wonder dat het daarna 1-2 minuten duurt voordat het CO2-niveau in je bloed weer teruggekomen is naar het normale niveau, en de ademhaling weer op gang komt.

Deze tekening laat zien wat er eigenlijk gebeurt: (1) die goudgele rechte lijn is de hoeveelheid CO2 in het bloed dat het ademhalingscentrum in de hersenstam wil handhaven, en die groene lijn bij (2) is de werkelijke hoeveelheid in het bloed (die danst om die goudgele lijn heen). En bij (3) zie je wat er bij een typische Wim Hof ademhalingsoefening gebeurt: je blaast erg veel CO2 weg. Stop je met dat zware ademen, dan merk je dat er totaal geen prikkel om te ademen is: het CO2-niveau is belachelijk laag. Je ademhaling komt pas weer op gang wanneer het CO2-niveau terug is op het oude peil van voor dat zware ademen. En dat kan lang duren (soms wel 2 minuten).

Wim Hof diep ademen en koolzuurgasKonstantin Buteyko begon een cursus altijd met het vragen aan zijn cursisten een tijdlang erg zwaar te ademen. Als je lang genoeg doorgaat, ga je allerlei ziektesymptomen oproepen. Astmapatiënten worden benauwd, mensen met angstklachten worden bang, bij mensen met een hoge bloeddruk schiet die nog verder omhoog, etc, etc. In het westen zijn we vrij snel afgestapt van deze manier om een Buteyko cursus te beginnen, omdat het niet leuk is direct met een groep rochelende, verdwaasde cursisten te zitten. Maar het maakt de boodschap dat diep ademen niet zo gezond is, wel goed duidelijk.

Nu werkt Wim Hof volgens mij vooral met jonge, redelijk gezonde mensen die wel wat kunnen hebben. Maar ik moet er niet aan denken wat er kan gebeuren wanneer sommige van mijn cursisten 20 keer heel diep zouden ademen. Wanneer ik eerlijk ben zie ook steeds meer cursisten die Wim Hof gedaan hebben en denken dat ze daardoor klachten ontwikkeld hebben.

De uiteindelijke rem op het verliezen van zoveel CO2 bij dat diepe ademen is trouwens dat je flauwvalt. Er zijn in Nederland een aantal mensen verdronken die het diepe ademen, dat ze bij Wim Hof geleerd hadden, gingen gebruiken in het zwembad. Tegenwoordig staat er op de website van Wim Hof een waarschuwing dat je de ademhalingsoefeningen niet alleen en in water moet doen.

Christian BohrChristian BohrEén van de redenen dat ik denk dat het diepe ademen je weinig gaat brengen is het Bohr-effect. Het Bohr-effect is genoemd naar Deense fysioloog Christian Bohr.

Hij ontdekte begin van de 20-e eeuw dat wanneer hij CO2 wegzoog uit het bloed van paarden, de weefsels van die paarden opeens veel minder zuurstof ontvingen. Kijk eens op Wikipedia:

     Wikipedia.org/Bohr-effect

Een definitie van het Bohr-effect is "de eigenschap van hemoglobine dat als de concentratie van kooldioxide in het bloed toeneemt, de afgifte van zuurstof aan cellen toeneemt. Het omgekeerde Bohr-effect treedt op bij een verlaging van de concentratie van kooldioxide. Door veel te ademen, gaat er veel kooldioxide verloren en geeft het hemoglobine nog maar weinig zuurstof af aan cellen".

Diep ademen zorgt er dus ook voor dat de hersenen te weinig zuurstof krijgen. Dan voel je je raar en beroerd worden (wat we allemaal kennen van het opblazen van een luchtbed met onze mond). Misschien dat dit een aangrijpingspunt voor een therapiesessie kan zijn (zoals b.v. bij rebirthing), maar het is zeker niet iets dat je mensen mee wil geven als een oefening voor het verbeteren van je ademhaling.

Wim Hof wijst graag naar wetenschappelijk onderzoek dat aantoont dat mensen die eerst zijn ademhalingsoefeningen doen, daarna een sterker immuunsysteem hebben. Wanneer ze ingespoten worden met een endotoxine (de celwandrestanten van een ziekmakende bacterie), worden ze niet of nauwelijks ziek.

De verklaring die ik daarvoor heb is redelijk eenvoudig. Door zo zwaar te gaan ademen, roep je een geweldige stress-response op. Je brengt jezelf in een heftige vecht-vlucht reactie. De adrenaline komt je oren uit, en daarmee wordt ook je immuunsysteem geactiveerd. Lees dit artikel maar eens:

     www.med.stanford.edu/study-explains-how-stress-can-boost-immune-system

Dat extreem diepe ademen van Wim Hof brengt de pH van het bloed omhoog naar ongeveer 7,8 (het bloed wordt meer alkalisch, dat noemt men respiratoire alkalose). Veel hoger moet het trouwens niet worden, want boven de 7,8 ga je dood. Gelukkig is het onderzoek gedaan met vooral jonge gezonde mensen, die veel kunnen hebben.

Dat diepe ademen brengt je tijdelijk in een zware stress-response. En tijdelijk zal je immuunsysteem een oppepper krijgen. Maar dat duurt nooit lang, en op de langere termijn gaat stress je onderuit halen. Wanneer je langdurig in de stress zit, zal dat je immuunsysteem juist verzwakken.

Wat er wel gebeurt na grote stress, is dat je je heel ontspannen en lekker kan voelen. Een muis die voor een roofvogel zijn holletje invlucht, zal daar waarschijnlijk ook heel snel in een heerlijke, diepe slaap vallen. Dat is volgens mij ook de reden dat sommige mensen het gevaar bewust opzoeken: ze worden adrenaline junkies.

Parachutespringen en adrenaline


Al met al heb ik het idee dat Wim Hof bitter weinig begrijpt van wat ademen echt is. Dat diepe ademen komt alleen logischer en spectaculairder over voor de buitenstaander dan bijvoorbeeld het zachte, onhoorbare ademen dat wij proberen te bereiken. Dat oogt helaas nogal saai.

Maar waar ik me echt kwaad over kan maken is dat hij op conferenties komt waar hij mensen voorspiegelt dat diep ademen gezond is. Die mensen gaan vervolgens naar huis met het idee dat zo nu en dan diep ademen goed voor je is (het feit dat dit allemaal toekomstige klanten voor Buteyko zijn, stemt me niets vrolijker).

Zo was er een YouTube video van hem tijdens een Tony Robbins seminar, waar hij diep, zwaar ademen promoot (men heeft deze video van YouTube gehaald). Na 9 minuten en 40 seconden van de video zegt hij onder andere: "You wil see that you can stay one minute without air in the lungs. Everybody. That is to show that the storage capacity in your body is far more than you’ll ever use”. Hij schijnt te denken dat je door diep te ademen veel O2 opneemt, en daardoor een minuut niet hoeft te ademen, en niet te begrijpen dat de prikkel tot ademen van CO2 komt en dat je door de hyperventilatie erg veel CO2 wegblaast, en dat je daardoor een lange tijd geen prikkel voelt om te ademen.

Zoals hij ook laat zien in deze vide die nog wel op YouTube staat:

     www.youtube.com/Wim-Hof-My-secret-breathing-technique-revealed

ik heb zo langzamerhand een aantal mensen gezien die het gevoel hebben dat hun ademhaling alleen maar verder onderuit gegaan is doordat ze een tijdlang Wim Hof ademhalingsoefeningen gedaan hebben. En wat me ook opvalt bij mensen die Wim Hof geleerd hebben is dat hun Controle Pauze vaak behoorlijk laag is. Wat me niet verbaast als je zo nu en dan erg veel CO2 wegblaast (een omgekeerde Buteyko oefening kan je het noemen).

Ik ben dus verre van overtuigd van het nut van de Wim Hof ademhalingsoefeningen. Het idee om diep ademen te promoten gaat direct in tegen alles wat ik van ademen weet. Misschien dat er ergens ruimte is voor tijdelijk even zwaar ademen als onderdeel van een therapie om bijvoorbeeld even stress “weg te blazen”. Maar nooit als een basis om beter te ademen.

Een goede ademhaling hoor je niet en zie je niet (in rust).


Dick Kuiper


Dick Kuiper in zijn klikoP.S. Kou is goed voor je. Ik heb een kliko ingebouwd in mijn tuin, en zit er regelmatig in het koude water.  


Over de schrijver
Ik had ooit astma en zware allergie. De Buteyko Methode heeft me geleerd rustig te ademen, zodat ik hiervan genezen ben. Ik ben sinds 2000 Buteyko therapeut.
Ron
Door

Ron

op 15 Apr 2022

Hoi Dick, ik ben blij dat je de discussie open gooit om iedereen de adem te brengen die hij of zij verdient.In het dagelijks leven houd ik me zowel privé als professioneel veel bezig met het optimaliseren van de kwaliteit van het leven en ook de adem. Voor mezelf heb ik de adem jarenlang onderzocht (en doe dat nog steeds) en kwam tot mijn eigen conclusie welke het beste bij me past. Om te bepalen welke ademhaling "goed" is moet je als eerste beginnen met een CP test. Dan weet je waar je werk te doen hebt. Als deze heel laag is ben ik het met je eens dat versnelt ademen een nadelig effect kan hebben op je klachten patroon, zelfs met grote gevolgen. Is de CP goed dan kan versnelt ademen een weg zijn om vrijer en gezonder te worden. En met alles in het leven mag je als beoefenaar blijvend toetsen of een (adem) oefening je iets brengt of niet... Niets is blijvendHartelijke groet, Ron

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 18 Apr 2022

Hallo Ron, Ik denk dat we redelijk op 1 lijn zitten. Eerst je ademhaling heel rustig en goed maken (dus Controle Pauze (CP) https://buteyko-instituut.nl/test-je-ademhaling/ omhoog) , en daarna is er ruimte om zo nu en dan "gek te doen".Maar het probleem met de Wim Hof methode, wat mij betreft, is dat hij duidelijk suggereert dat diep ademen goed voor je is, en je veel O2 geeft.Het gebeurt trouwens maar zelden dat ik iemand zie met een mooie hoge CP. We zijn collectief een erg gestrest volkje geworden, en het wordt alleen maar erger. Ik ben nu meer dan 22 jaar Buteyko therapeut, en ik heb de gemiddelde CP van de cursisten die bij me beginnen in die tijd zien dalen (vroeger zag ik amper CPs van beneden de 10, nu regelmatig).

Hanneke Wienbelt-Van Nieuwland
Door

Hanneke Wienbelt-Van Nieuwland

op 15 Apr 2022

Verhelderend. Ik heb de Wim hof methode niet gedaan, maar was wel geïnteresseerd. Ik heb een vraag: ken je de methode die Marleen van den Hout uit Zwolle gebruikt? Misschien interessant om daar ook eens een blog over te schrijven. Groet, Hanneke

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 18 Apr 2022

Hallo Hanneke, een goede collega van me heeft bij haar de opleiding gedaan. Dus ik heb er verhalen van haar over gehoord. Wat ze me vertelde klinkt erg goed. De bedoeling ervan is ook rustiger te ademen (net als bij Buteyko).

Robert
Door

Robert

op 15 Apr 2022

Beste Dick, duidelijke uiteenzetting van jouw kennis en mening over de Wim Hof methode, zeer verhelderend en mijn twijfel is weggenomen. Nog wel een vraag namelijk wat voor ademhaling pas jij toe als je voor langere tijd in jouw prachtige kliko zit? Groet, Robert

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 18 Apr 2022

Hallo Robert, Ik doe iets dat Verminderde Ademhaling heet. Wat heel rustig en zacht ademen is (het is 1 van de belangrijkste Buteyko oefeningen, en de oefening waarmee iedereen bij me begint).

Berry
Door

Berry

op 15 Apr 2022

Hoi Dick, ik heb zojuist je artikel over Wim Hof gelezen. Ik vind het heel moedig van je om zo kritisch te schrijven over Wim Hof. Helaas heeft hij veel volgers, die hem graag als adem goeroe zien. Op zich heeft hij natuurlijk zeer uitzonderlijke prestaties geleverd, maar ik ben het met je eens dat het veel gezonder is om rustig te ademen ipv diep te ademen. Jammer inderdaad dat hij veel mensen leert om verkeerd te ademen, maar wie ben ik om daar zo’n uitgesproken mening over te hebben?(een nobody op dat gebied, weet ik van mezelf😀). Eigenlijk zou iedereen die een cursus bij hem (Wim Hof) volgt ook een cursus bij jou (Dick Kuiper) moeten volgen. En Vice versa natuurlijk.Verder vind ik dat je het zeer duidelijk uitlegt en ik denk dat het erg goed is dat je dit geschreven hebt. Ik denk namelijk dat veel mensen die bewust bezig zijn met ademhaling, vragen hierover hebben. Overigens ben ik als Buteyko aanhanger, wel zeer geïnteresseerd in de mening van Wim Hof (of van Methode Wim Hof aanhangers).Mvg. Berry

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 18 Apr 2022

Hallo Berry, er zijn meer mensen die diep ademen promoten. En zo nu en dan raar doen met je ademhaling, wanneer die verder heerlijk rustig is, is geen probleem volgens mij en kan het begin van bijvoorbeeld een therapie zijn. Zo heb ik eens een rebirthing sessie gedaan en dan gaan ze "ciculair ademen", wat ook hyperventilatie is. Daar wordt je duizelig en raar van, en als dat helpt bij een korte therapie is dat wat mij betreft geen probleem.Maar de indruk wekken dat veel en diep ademen je veel zuurstof geeft is echt totale onzin. Dan snap je weinig van ademen.

Karen
Door

Karen

op 15 Apr 2022

Heel interessant om een onderbouwd tegengeluid op de Wim Hof methode te horen. Ik heb dat een tijdje geprobeerd en het koude douchen gehouden, maar het diepe ademen eruit gegooid, want daar voelde ik me niet goed bij en ik hou niet van extremen. Iets wat Wim Hof in zijn wat oudere lesmateriaal overigens zelf ook aangeeft: je dient in eerste instantie naar je eigen lichaam te luisteren, naar wat dat je vertelt. Maar dat terzijde. Wat ik mij afvraag is het volgende: is het bekend wat voor ademhaling Wim Hof heeft in de uren dat hij niet met zijn oefeningen en extreme prestaties bezig is en dus niet voor camera werkt? Zou het kunnen dat hij zelf er zo gezond onder blijft, omdat hij niet 24/7 aan diepe ademhaling doet, maar juist buiten die extremen om een ademhalingspatroon heeft dat Buteyko-waardig is en heel zijn lichaam laat herstellen van het extreme wat hij doet om even heel kort de in-adem-impuls uit te zetten en zo te voorkomen dat je gelijk in ademnood en dus paniek terecht komt als je in ijswater stapt?

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 18 Apr 2022

Hallo Karen, goede vraag die ik niet kan beantwoorden. Wat ik wel kan zeggen is dat ik nog nooit iemand in mijn cursus gezien heb die de Wim Hof methode gedaan heeft en daarmee rustig is gaan ademen in het dagelijkse leven.

Cathy
Door

Cathy

op 15 Apr 2022

Hartelijk dank voor deze reactie. Heel verhelderend en ontzettend logisch!

Leen Valk
Door

Leen Valk

op 15 Apr 2022

Hallo Dick,Ik heb je artikel met interesse gelezen.Zou het, naast wat je schrijft ook zo kunnen zijn dat er zuurstof in het plasma komt door extreem te ademen. Dat zou verklaren waardoor mensen tientallen push ups kunnen doen na een Wim hof ademhaling.Vriendelijke groet, Leen Valk

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 18 Apr 2022

Hallo Leen,ik denk dat die extra kracht komt van de adrenaline die vrijkomt wanneer je jezelf in enorme stress brengt. Je activeert het parasympatische systeem wanneer je heel sterk gaat ademen (de vecht/vlucht-reactie: https://buteyko-instituut.nl/Meer-over-ademen/begrippenlijst/vechtvlucht-reactie/).En daardoor wordt je tijdelijk even heel sterk (er zijn verhalen van vrouwen die auto's optillen omdat hun kind er onder ligt).

Joris Stolker
Door

Joris Stolker

op 15 Apr 2022

Ha Dick,Met veel ben ik het zeker eens (zeg ik als Wim Hof instructeur). Hier onder even mijn hersenspinsels over dit fantastische onderwerp. Ik herken me in het feit dat ik eerst Buteyko cursus had gevolgd en later bij WHM helemaal in de war raakte.Diep ademen is niet per definitie slecht. Diep ongecontroleerd dagelijks hard hyperventileren door de mond en de pan uit spacen (wat veel gedaan wordt) sta ik niet achter. Behalve dat het een toffe ervaring kan zijn 🤪 Helaas zijn veel fimpljes van WHM methode en volgers erg op dit extreme ademhalen gericht waardoor mensen denken dat dat dat altijd goed is omdat de WHM methode goed is. Vanuit die optiek vind ik jouw bevindingen logisch en sta ik achter je mening.Buteyko kijkt naar mijn weten voornamelijk naar CP en naar co2 waardes (met CP). Vanuit die optiek is het logisch dat diep ademen per definitie geen goede is aangezien WHM dit flink in de war schopt. Bij mensen met een lage CP (zoals hierboven eerder beschreven is door een ander) raad ik de super-ventileren (hyperventileren) oefeningen regelmatig toepassen zeker af. Bijvoorbeeld bij astma, apneu, COPD ed...Het volledige ademsysteem kunnen gebruiken heeft ook voordelen. Dus heel diep naar bekken ademen, borst juist kunnen vullen, gelijkmatig diafragma bewegen, ribben mee kunnen laten bewegen en zelf je flanken en rug netjes laten bewegen. Denk aan (top)sporters, dansers, vechtsporters maar ook mensen met traumatische ervaringen die extra baad kunnen hebben dat het helemaal soepel kan bewegen. Trauma's en spanningen worden vaak ergens in ademhaling opgeslagen. Als je adem stokt kan het zijn dat je die vast zet. Dit vastzetten zie ik heel veel en heeft vaak met trauma en hoe mensen in het leven staan te maken. Dus sessies met mensen doen met diepe ademhaling (hoeft niet altijd heel snel) kan ook veel voordelen hebben. Ook denk ik dat je beter diep kan ademen als normale ademhaling maar dan niet de diep die Wim soms voordoet in zijn filmpjes (; Wel zacht, rustig naar onderin buik (diep) en zacht weer uit.Daarnaast zijn er wel degelijk voordelen voor mensen met bepaalde klachten zoals psoriasis en allerlei auto imuunziektes of het niet van de bank komen ziekte :-) Er is onderzoek gedaan in Polen op psoriasis. Er is meer onderzoek nodig maar eerste cijfers zijn bijzonder goed en de ademhaling alleen had meer effect dan ijsbad alleen, samen het meest. Zou natuurlijk tof zijn om dan ook een groep met buteyko ademhaling te hebben! Ik heb veel mensen met bijvoorbeeld fibromyalgie in korte tijd van bedlegerig naar weer bijna alles kunnen doen zien gaan met dagelijks WHM ademen en 1x per week een ijsbadje. Persoonlijk geloof ik niet dat in die situaties alleen 1x per week ijsbadje dat effect zou hebben. Het onderzoek bij Psoriasis laat zien dat het waarschijnlijk voornamelijk de adem is die het meest effect hebben.Dan zal een muis na stress zeker rustig in zijn hol gaan zitten. Veel dieren werken zo, stress uitschudden en rustig. En mens werkt voor zover ik weet anders. Wij blijven doorgaans in stress stand en kunnen een stress situatie moeilijk uitzetten. Dat is een probleem waardoor mensen hyperventileren en hoge CP krijgen wat weer stress geeft...Wat een extra punt i in de WHM is de retentie, de tijd van NIET ademen. Uitgeademd blijven, die 2 minuten zoals je aangeeft. We hebben een sympatisch (actie) zenuwstelsel en een parasympatisch (rust) zenuwstelsel. Bij super ventileren zul je naar sympatisch gaan, inderdaad heel veel adrenaline (er is bij Wim meer gemeten dan bij sommige parachute springers). Het heftig ademen heeft een bijzonder effect, verkrampingen en tintelingen. Dit is redelijk goed fysiologisch te verklaren al is er veel onduidelijkheid over. Ik heb heel veel gezien dat de tintelingen bijvoorbeeld kwamen op plekken waar mensen klachten hebben en dat er bij dit soort sessie bewustzijn op komt en soms zelfs dat een klacht erna minder is. Dat streeft niet samen met de buteyko methode naar mijn weten maar ik heb er veel positieve ervaringen in gehad met heel veel mensen. Dan is een mooi bijkomend iets dat je Neocortex bij huperventilatie minder gaat werken. Tijd besef verdwijnt en vaak komen we meer in het emotionele brein terecht waardoor emoties kunnen gaan stromen ipv inhouden en onderdrukken. Als mensen klachten hebben met Nieren kun je zoals je in je stuk schrijft wel met Koude en Hyperventilatie pijnen krijgen of last krijgen van je onderrug. Dit is een goed aandachtspunt. Ik heb hiervan gehoord en denk dat dat mogelijk vooral plaats vindt bij instructeurs die zelf ademjunkies zijn en dat overbrengen :-)Bij de retentie wordt door onder andere de nervus vagus ons parasympatisch systeem gestimuleerd en kom je tot rust. Na 2 minuten ben je dus om die reden heel rustig. Deze rust en stilte wordt door veel mensen als magisch ervaren en brengt het systeem vaak helemaal tot rust, mensen zijn soms voor het eerst uit hun hoofd, voelen de spanningen in hun lichaam. Deze rust brengt mensen vaak heel veel goeds.Je switched met de Wim Hof methode dus tussen Actie en Rust. Of het slim is om iemand in zo'n actie stand te zetten is ook erg afhankelijk van zijn gesteldheid. Als iemand al helemaal opgebrand is (burnout) zou ik het veel rustiger aanpakken. Als iemand alleen maar aan staat de hele dag, werk, crossfit, kinderen, films enz... dan zou ik het ook rustiger aanpakken. Ook al vinden die vaak juist fijn om ook daar die heftigheid op te zoeken.Zoals ik het zie is er dus niet perse goed of fout mits je het goed inzet bij de persoon. Dus ervaring met meerdere adem methodes, lichaamswerk en bewustzijn op invloed van trauma lijkt me op zijn plaats als adem coach.Helaas net als alle methodes op gezondheid geen 'one size fits all' al kun je de Buteyko minder makkelijk fout inzetten dan met de WHM. Ik sta ook altijd open voor degelijke reacties op mijn zienswijze, ik blijf graag leren :-)Ik wens iedereen een goede zoektocht met wat op welk moment het beste bij die persoon of zijn client past.Warme groet, Joris StolkerP.s Hoop op niet teveel typefouten zo klein priegelen op een mobiel haha...

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 18 Apr 2022

Hallo Joris, allereerst: bedankt voor je lange commentaar (en pure bewondering voor je typevaardigheden op zo'n klein mobieltje). Er zijn een paar punten waar ik op wil reageren."Diep ademen is niet per definitie slecht.". Er is vaak een verwarring over wat diep ademen is: met je middenrif ademen (dus diep in je lichaam) is prima. Maar het zou een hele rustige, langzame, kleine buikademhaling moeten zijn. Maar veel mensen denken bij diep ademen aan met grote teugen ademen. En dat lijkt me niet de manier waarop je in het dagelijkse leven wilt ademen."Het volledige ademsysteem kunnen gebruiken heeft ook voordelen. Dus heel diep naar bekken ademen, borst juist kunnen vullen, gelijkmatig diafragma bewegen, ribben mee kunnen laten bewegen en zelf je flanken en rug netjes laten bewegen." Ik ben het helemaal met je eens. Bij Buteyko hebben we vooral naar de chemie van ademen gekeken (O2 en CO2), en merkten vaak dat het met de biomechanica van ademen op termijn vanzelf wel goed kwam wanneer mensen terug gingen naar een rustige ademhaling. Maar we kijken toch ook steeds meer naar hoe mensen ademen, en leren cursisten volledig te ademen (maar wel zacht en onhoorbaar).Dat van die psoriasis is interessant. Ik zie op allerlei gebied veel progressie met Buteyko. Maar juist bij psoriasis niet.Dat van "Dat is een probleem waardoor mensen hyperventileren en hoge CP krijgen wat weer stress geeft..."snap ik niet helemaal. Na sterke hyperventilatie kan je een tijd niet ademen, maar dat is geen CP. Een CP doe je altijd na een paar minuten normaal ademen.Tenslotte schrijf je: "Helaas is het, net als alle methodes op gezondheid, geen 'one size fits all'". Ik ben het helemaal met je eens. We zijn als Buteyko therapeuten (en ik heb er met Patrick McKeown nu meer dan 120 opgeleid) altijd op zoek naar aanvullingen op de Buteyko Methode. Niets zo erg als een dogmatische methode (dat is iets dat we veel artsen verwijten, en is een valkuil waar we zelf niet in willen vallen). Dus leren we altijd weer bij.

Steja
Door

Steja

op 15 Apr 2022

Hoi, Ik heb de WHM gedaan en hou alleen de dag dagelijkse koude douch over (heerlijk). Het ademhalen was niets voor mij. Kreeg overal last van in de maagstreek alsook last van spanning in de nek schouders en zelfs uitstralingen naar de handen ........... heeft ook even tijd nodig gehad om mij terug beter te voelen.Fijn om je artikel te lezen. Groet.

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 21 Apr 2022

Hallo Steja, ik hoor steeds meer van dit verhalen. Als je bij een bepaalde therapie (zoals rebirthing) een aantal keer diep en zwaar ademt is geen ramp (zo lang je het niet te vaak doet), maar je natuurlijk ademhaling hoort heerlijk zacht en rustig te zijn. Zoal de Chinese filosoof Lao Zse het 2500 jaar geleden al zei: "Een prefect mens ademt, alsof hij helemaal niet ademt".

Alex van der Wal
Door

Alex van der Wal

op 16 Apr 2022

Hoi Dick,Je stuk gelezen en vind er veel herkenbare stukken in, maar vind anderzijds dingen ook kort door de bocht. Ook vind ik het neerhalen van iemand een onnodig iets. Ik zie veel aannames en geen onderbouwing. Zoals het stukje over dat wim hof niks weet over co2 als ademprikkel. Verdiep je eerst in zijn stuk voordat je zomaar iets zegt. Ik ben zelf met de wim hof methode begonnen toen ik niet herstelde na mijn burn out. Dit heeft mij toen veel opgeleverd en was tevens mijn eerste kennismaking in ademwerk. Nu 3 jaar later ben ik ook meer van het rustig ademhalen en doe ik vooral Simplified tummo en TT en sinds kort ook mijn training in beide afgerond. De wim hof ademhaling pas ik zo af en toe nog wel eens toe. Ik ben ook van mening dat het te commercieel is geworden, maar tegelijkertijd doet het de wereld veel goeds. Mensen hebben nou eenmaal een instap ergens in nodig. En in adem werk is dat voor velen wim hof en sommige blijven dit altijd doen en sommige zoeken gaande weg iets anders. Verschillende training in wim hof en andere gedaan en zou de methode nu ook niet zo snel meer aanrader, maar nogmaals vind ik ook dat het veel goed brengt, het heeft mij ook geholpen. Zeker de koudetraining raad ik iedereen aan en daarin is wim hof nou eenmaal een makkelijke instap.

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 21 Apr 2022

Hallo Alex, ik heb heel lang geaarzeld om het stuk te schrijven. Maar ik denk echt dat Wim Hof, toen hij zijn ademhalingsoefeningen begon te promoten, niets van het Bohr-effect of de rol van CO2 in het lichaam afwist. Het is ook zo verleidelijk te denken dat diep ademen het lichaam veel zuurstof geeft. En dat lijkt hij nog steeds te denken. Ik zie steeds meer mensen die diep ademen ergens geleerd hebben (ook yoga-docenten promoten het vaak, maar daarover ga ik wel wat schrijven in een volgende blog) en daar klachten van krijgen. Ik wil dus echt waarschuwen tegen het aanleren van diep ademen.

Sven Groeneveld
Door

Sven Groeneveld

op 16 Apr 2022

Heel erg interessant onderwerp. Ik merk gewoon dat je bij het verminderen van de ademhaling de symptomen verlichten. Adem veel rustiger en heb daarbij minder stress. Ik zou iedereen de Buteyko-therapie aanraden die last heeft van ademhalingsproblemen. Je hebt er echt voordeel aan en dat niet alleen op de korte termijn. Vooral de neusademhaling doet mij erg goed.

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 21 Apr 2022

Hallo Sven, fijn dat je het rustig ademen je helpt. En ademen hoort inderdaad door de neus te zijn. Je neus is de acclimatiseringskamer voor je longen: daar wordt de lucht gereinigd, vochtig en schoon gemaakt voor het naar de kwetsbare longen mag.

Liza
Door

Liza

op 18 Apr 2022

Bedankt voor dit duidelijke artikel! Ik ben sinds een aantal jaren enorm geïnteresseerd in de Buteyko ademhaling. Ik ben er vooral beter door gaan slapen. Ik vroeg me inderdaad al een poos af hoe jij tegenover de ademhaling stond die Wim Hof adviseert. Ook leuk om alle reacties te lezen, het geeft veel verheldering. Nogmaals dank!

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 19 Apr 2022

Bedankt, misschien schrijf ik nog eens een vervolg op mijn Blog, Dick

Ab Verheul.  Nijmegen
Door

Ab Verheul. Nijmegen

op 20 Apr 2022

Ik heb in september een ééndaagse introductiecursus van Wim Hof Methode gevolgd. Ik was nieuwsgierig: verkennen van de andere kant van ademhalen: diep ademhalen.Ik had een boeiende dag. We deden onder meer een langdurende oefening van diep doorademen met ook snel in en uitademen. Het diep ademen werd afgewisseld met perioden van gewoon ademen en met perioden met vasthouden van de adem (retentie). Ik heb daarbij geen klachten gekregen.Ik was superontspannen tijdens de fases van diep en snel ademen. Daar had de trainer bewust op aangestuurd met zijn aanwijzingen en enige ontspanning- en aandachtoefeningen voorafgaand aan de ademhalingssessie. Dank zij Buteyko kan ik mezelf steeds beter fysiek ontspannen.Tijdens die ademhalingssessie nam ik diverse sensaties waar in mijn lichaam. Ik tintelde van top tot teen. Ook had ik het idee dat ik de hartpuls en bloedstuwing in al mijn aderen en bloedvaten voelde. Soms gingen er trillingen door mijn lichaam.In die hele lange sessie waren er 3 fases waarbij niet werd ingeademd: eerst met een duur van één minuut, daarna 2 en daarna 3 minuten lang. Het verbaasde me dat ik die 3 minuten zo gemakkelijk kon volhouden. Tot nu toe was ik met de Control Pauze na afloop van een Buteyko oefening een enkele keer gekomen tot 100 seconden. Nu, met deze drie minuten was ik goed ontspannen, had een helder bewustzijn en ik voelde geen stress.Kort na afsluiten van deze ademhalingsoefening deden we push-ups. Ik doe nooit push-ups en ik ben in mijn bovenlijf niet getraind. Toch deed ik met gemak 70 push-ups en ik heb daarna geen spierpijn gehad. Verder helemaal geen klachten.Ik deel je mening dat diep ademhalen slecht is voor je lichaam. Dat weet ik uit ervaring.Ik vroeg mij af wat er met je lijf gebeurt tijdens het diep doorademen afgewisseld met gewoon ademen en retentiefasen. Misschien gebeurt er meer in je lichaam dan alleen sterk verminderen van CO². Misschien vindt er naast afname van CO² en lichte toename van zuurstof nog een andere wijziging plaats in de chemische samenstelling van het bloed. Juist als gevolg van het diep en snelle doorademen. Uit jouw blog en de verwijzing naar een wetenschappelijk artikel over reacties op stress denk ik nu dat dit misschien wel bepaalde hormonen en geactiveerde immuuncellen zijn.Daarnaast denk ik dat tijdens de langdurende retentiefasen wordt misschien veel extra CO² opgebouwd waardoor je – in combinatie van diepe ontspanning – veel energie opwekt. Met andere woorden: er ontstaat een effect dat extra zuurstof op grotere schaal in het lichaam beschikbaar komt waardoor er een grotere energiegebruik kan plaatsvinden.Die drie langdurende retentiefasen lijken mij dan ook cruciaal. Of dat effect van meer energie bereikt kan worden door alleen diep en snel te ademen betwijfel ik.Tot zover kan ik je redenering en verklaring volgen: diep en snel ademen -in combinatie met retentiefasen- à la Wim Hof methode leidt tot stress en als gevolg daarvan tot toename van immuumcellen en hormonen in het lichaam waardoor er meer energie beschikbaar komt.Ik heb 3 vragen:1). Ik voelde geen stress tijdens de sessie, maar was ontspannen en had daarbij een helder bewustzijn. Hoe is dat dan te verklaren ?2). Zijn er proeven / testen / onderzoek gedaan naar verandering van bloedsamenstelling Zijn er inderdaad hormonen aangetroffen die immuuncellen oproepen ? Wat is er aangetroffen ?3). Je zegt verder: met deze ademhalingsoefeningen “op de langere termijn gaat stress je onderuit halen. Wanneer je langdurig in de stress zit, zal dat je immuunsysteem juist verzwakken”. Dat begrijp ik, met sporttraining wordt het lichaanm en het immuunsysteem ook versterkt en met overbelasting en overtraining worden sporters ziek. De vraag is: Als je met mate zo’n Wim Hof ademhaling doet (bijv. 3x per week) of je dan te veel of te langdurende stress oproept.

Dick Kuiper
Door

Dick Kuiper

op 21 Apr 2022

Hallo Ab,Bedankt voor je verhaal. Je hebt 3 vragen. Ik zal ze zo goed mogelijk beantwoorden:1). Ik voelde geen stress tijdens de sessie, maar was ontspannen en had daarbij een helder bewustzijn. Hoe is dat dan te verklaren? Ik denk dat je wel een stress respons in je lichaam opgeroepen hebt (dus adrenaline zal omhoog gegaan zijn), maar daarbij weet je dat er niet echt gevaar dreigt, dus blijft je geest rustig. Zou dat een verklaring kunnen zijn?2). Zijn er proeven / testen / onderzoek gedaan naar verandering van bloedsamenstelling. Zijn er inderdaad hormonen aangetroffen die immuuncellen oproepen? Wat is er aangetroffen? Bedoel je bij het zware ademen van Wim Hof. Daar heeft men inderdaad wat onderzoek van, en dan blijft dat het immuunsysteem geactiveerd wordt door het zware ademen (zoals dat gaat wanneer je in de vecht/vlucht-reactie komt).3). Je zegt verder: met deze ademhalingsoefeningen “op de langere termijn gaat stress je onderuit halen. Wanneer je langdurig in de stress zit, zal dat je immuunsysteem juist verzwakken”. Dat begrijp ik, met sporttraining wordt het lichaam en het immuunsysteem ook versterkt en met overbelasting en overtraining worden sporters ziek. De vraag is: Als je met mate zo’n Wim Hof ademhaling doet (bijv. 3x per week) of je dan te veel of te langdurende stress oproept. Ik zou mijn Controle Pauze (https://buteyko-instituut.nl/test-je-ademhaling/) in de gaten houden. Mijn ervaring is dat die door deze oefening echt omlaag kan gaan (na een Wim Hof ademhalingsoefening zou ik een uur wachten voor ik iets zou meten). Misschien dat je extra Buteyko oefeningen moet doen om het negatieve effect van die zware ademhaling op de CP teniet moet doen.

Reactie plaatsen